فناوری RFID یا (Radio Frequency Identification)  که در فارسی با عنوان فناوری رادیو شناسه و یا بازشناسایی امواج رادیویی از آن یاد می شود بر مبنای شناسایی امواج ارسالی از یک قطعه که به عنوان Tag نامیده می شود زمانی که در یک میدان امواج الکترو مغناطیسی قرار میگیرد، کار می کند.

کار شناسایی امواج را Reader انجام می دهد که در حقیقت ارسال کننده امواج الکترومغناطیسی است که میدان لازم برای واکنش Tag را فراهم می کند.

فناوری RFID در سامانه های حضور و غیاب و کنترل تردد :

فناوری RFID امروزه هم در سامانه های حضور و غیاب و کنترل تردد بصورت محدود مورد استفاده قرار می گیرد ولی در حال حاضر بر خلاف گذشته که این فناوری به عنوان روش اصلی احراز هویت در سامانه ای حضور و غیاب و کنترل تردد مورد استفاده قرار می گرفت، امروزه این فناوری به عنوان روشی جایگزین و فر عی در کنار شناسایی مشخصه های زیستی نظیر اثر انگشت و تشخیص چهره بکار می رود.

اصول عملکرد فناوری RFID

اصول عملکرد این فناوری به زبان ساده اینچنین است : Reader میدانی از امواج الکترو مغناطیسی ایجاد می نماید و زمانی که Tag در داخل این میدان قرار گیرد امواجی را در پاسخ به امواج ارسالی از Reader به آن ارسال می نماید این امواج می تواند توسط Reader دریافت شده و بازخوانی گردد. از نظر فرکانس می توان سامانه های RFID را به سه دسته به شرح زیر تقسیم نمود:

۱- فرکانس پایین LF: Low Frequency یعنی فرکانس بین ۱۲۰ تا ۱۳۴ کیلو هرتز

۲- فرکانس بالا HF: High Frequency یعنی فرکانس ۱۳.۵۶ مگاهرتز

۳- فرکانس بسیار بالا UHF: Ultra High Frequency یعنی فرکانس بین ۸۶۰ تا ۹۱۵ کیلو هرتز

در ادامه به بررسی بیشتر این فناوری با توضیحاتی در خصوص اجزاء و چگونگی عملکرد آنها می پردازیم.

۱- آنتن RFID (RFID Antenna)

آنتن RFID را در پاراگراف بالا با عنوان Reader نام بردیم دو وظیفه اصلی را بر عهده دارد اول اینکه با ارسال امواج رادیویی ( الکترو مغناطیس) ارتباط با Tag را برقرار نموده و دوم در برخی از مدل های Tag انرژی لازم برای ارسال اطلاعات Tag را ایجاد می نماید.

وقتی که یک tag در میدان الکترو مغناطیسی ایجاد شده در اطراف reader قرار می گیرد، سیگنالهای فعال کننده که توسط آنتن فرستاده شده اند روی آن اثر گذاشته و به عبارتی تراشه RFID را بیدار می کند و این تراشه اطلاعات موجود در tag را در اختیار آنتن قرار می دهد.

نقش transceiver در این عملیات کنترل خطوط ارتباطی و داده ها است. در واقع یک دستگاه reader ترکیبی است از یک scanning antenna و transceiver .اطلاعات خوانده شده توسط reader به server محلی موجود انتقال می یابد و این اطلاعات پردازش شده و در تشکیلات داخلی یک سازمان برای کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.

۲- تگ (Tag)

تگ قسمتی از سامانه است که قرار است اطلاعات مربوط به آن از طریق آنتن RFID به سامانه منتقل گردد. در حالت کلی سه نوع تگ وجود دارد.

دسته اول :

تگ های passive این تگ ها دارای منبع انرژی نیستند و تنها در هنگامی که در میدان امواج الکترو مغناطیس قرا بگیرند به اصطلاح بیدار شده و با استفاده از انرژی میدان الکترومغناطیس اقدام به ارسال اطلاعات ذخیره شده به Reader می نمایند.

دسته دوم :

تگ های semi passive این تگ ها بسیار شبیه تگ های passive هستند با این تفاوت که یک باطری کوچک در داخل آنها تعبیه شده است که انرژی لازم برای فعال شدن تگ در میدان امواج الکترومغناطیس را فراهم میکند.

دسته سوم :

تگ های active این تگ ها دارای منبع تغذیه داخلی هستند و بواسطه آن نیازی به اینکه دقیقا در میدان امئاج رادیویی Reader قرار بگیرند ندارند و می توانند در فواصل دورتر نیز به انتقال اطلاعات بپردازند.

تگ هایی که در بالا به آن اشاره شد علاوه بر اختلافات فوق الذکر در ابعاد ، سرعت پاسخگویی و دامنه پاسخگویی نیز بایکدیگر متفاوت هستند و طبیعتا در هر دسته نیز با توجه به خصیصه های ذکر شد انواع مختلفی از تگ ها در هر دسته وجود دارند.

RFID و بارکد خوان ها

یکی از فناوری هایی که عملکردی شبیه RFID دارد فناوری بارکد خوان است ولی در عمل تفاوت های بسیاری بین این دو وجود دارد در زیر به برخی از این اختلافات پرداخته می شود:

۱- برخلاف دستگاه های بارکد خوان که بارکد باید در مسیر دید مستقیم دستگاه بارکد خوان قرار گیرد در فناوری RFID نیازی نیست تا Tag در مسیر مستقیم دید Reader قرار بگیرد و به محض اینکه Tag در میدان امواج Reader قرار گیرد اطلاعات به Reader منتقل می شود.

۲- فاصله Tag و Reader می تواند تا چندین متر از یکدیگر باشد این فاصله بسته به نوع Tagدر این فناوری می تواند زیاد یا کم شود در حالی که در فناوری بارکد خوان فاصله بارکد و بارکد خوان نمی تواند بیش از چند سانتی متر ( حدود پنجاه سانتی متر) باشد.

۳- امکان خواندن چند Tag بصورت همزمان از دیگر مزایای RFID نسبت به بارکد خوان می باشد چراکه در فناوری بارکد خوان امکان خواندن چند بارکد همزمان وجود ندارد.

۴- سرعت خواندن اطلاعات در RFID بسیار بیشتر از بارکد خوان می باشد.

۵- با توجه به اینکه بارکد خوان باید بارکدر ا بصورت مستقیم ببیند بارکد همیشه باید در سطح خارجی اجسام نصب شود در حالی که Tag چنین محدودیتی ندارد و می توان آن را در داخل کالا ها قرار داد.

۶- عمر Tag های RFID از بارکد ها بسیار بیشتر است.

۷- RFID را می تواند رد انوع محیط ها بکار برد در حالی که بارکد بخاطر محدودیت هایی که دارد در بسیاری از محیط های خشن امکان استفاده ندارد.

۸- بارکد ها برچسب هایی فقط قابل خواندن هستند و نمی توان اطلاعات ذخیره شده بر آنها را تغییر داد در حالی که در فناوری RFID می توان بسته به نوع Tagو Reader اطلاعات روی Tag ها را علاوه بر خواندن تغییر داد و اطلاعاتی جدید بر روی آنها ذخیره کرد به این ترتیب این فناوری این امکان را می دهد که در یک فرآیند برای ثبت تغییر و اتفاقات رخ داده از آن استفاده نمود.

۹- یکی دیگر از اختلافات این دو فناوری قیمت آنها است RFID بسیار گران تر از بارکد می باشد و این موضوع برای برخی از مشتریان بسیار مهم است.

نقاط قوت و ضعف فناوری RFID

فناوری RFID نیز مانند سایر فناوری ها نقاط قوت و ضعف خود را دارد که در زیر به مهمترین نقاط ضعف این فناوری می پردازیم:

۱- قیمت بالا: هزینه نصب و راه اندازی سامانه های RFID زیاد می باشد و این موضوع با توجه به تعداد Tag ها و Reader هایی که در یک سامانه باید استفاده شود می تواند تغییر نماید و هر چه سامانه احتیاج به Tag و Reader های بیشتر داشته باشد هزینه راه اندازی آن نیز بالاتر می رود.

۲- تداخل : تداخل امواج در فناوری RFID هم در سمت Reader و در سمت Tag می تواند رخ دهد تداخل در Reader وقتی اتفاق می افتد که میدان امواج دو یا چند Reader با هم همپوشانی داشته باشد و در صورتیکه تعداد زیادی Tag با فاصله کم از یکدیگر در میدان امواج یک Reader قرار گیرند تداخل در سمت Tag رخ می دهد.

معایب فناوری RFID

۳- مسائل امنیتی: در بسیاری از موارد کاربران و استفاده کنندگان از محصولات متوجه خطراتی که Tag های بجا مانده بر روی کالاهای خریداری شده توسط ایشان می تواند ایجاد کنند نیستند برای مثال با توجه به اینکه بیشتر این Tag ها غیر فعال نمی شوند می توانند اطلاعات کالا را به Reader های دیگری که در محل های مختلف نصب شده اند ارسال کنند که این موضوع می تواند خطر انواع سوء استفاده ها و حتی سرقت کالا ها را افزاریش دهد.

۴- عدم وجود استاندارد جهانی: با وجود اینکه این فناوری در تمام جهان و توسط شرکت های بسیاری مورد استفاده قرار می گیرد ولی استاندارد جهانی برای استفاده از دامنه های فرکانسی و شیوه های ارسال و دریافت اطلاعات بین Tag و Reader وجود ندارد و همیشه این امکان وجود دارد که Tag های تولید شده توسط یک تامیین کننده برای استفاده توسط Reader های تولید شده توسط تامیین کننده دیگری قابل استفاده نباشد.

آنچه گفته شد مختصری از چگونگی کارکرد و نقاط قوت و ضعف فناوری RFID بود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *